Artikel: Professionele leergemeenschap in de praktijk van stichting Florēs

Volledig artikel: https://www.jsw.nl/professionalisering/professionele-leergemeenschap-in-de-praktijk/

Veel scholen in Nederland werken samen in een professionele leergemeenschap (PLG). Er wordt ook veel over geschreven, maar concrete praktijkvoorbeelden ontbreken vaak. Wat zijn nu de ‘werkzame ingrediënten’ van een PLG en hoe verhouden die zich tot de dagelijkse praktijk? Een casus.

Het doel van een PLG is tweeledig (Toly, Schenke & Brouwer, 2018; Lieskamp, 2015). Enerzijds, gaat het binnen een PLG om het gezamenlijk verbeteren van het leren van de leerlingen. Anderzijds, staat de ontwikkeling en professionalisering van de deelnemers in de PLG centraal: van samen lerende leerkrachten leren leerlingen immers het meest. Hoewel er al veel is geschreven over PLG’s (Dufour, 2016; Muhammad, 2017; Verbiest, 2018; Bruns & Bruggink, 2016; Meester et al.; 2018; Lieskamp, 2015; Toly, Schenke & Brouwer, 2018), worden er in de literatuur weinig concrete praktijkvoorbeelden gegeven. In dit artikel wordt er ingezoomd op de ‘werkzame ingrediënten’ van een PLG. Hierbij worden de effectieve elementen vanuit de literatuur vergeleken met de dagelijkse praktijk op de Julianaschool in Arnhem. Zo wordt beschreven hoe leerkrachten van groep 3 en 4 van deze school samen leren. De leerkrachten van de Julianaschool zijn verdeeld in leerteams. Elk leerteam is verantwoordelijk voor het leren van alle leerlingen in een bouw. De werkwijze die dit leerteam hanteert om te komen tot een verbeteraanpak voor het vak rekenen wordt hieronder toegelicht en geduid. Centraal staat de vraag: wat maakt dat er in dit leerteam werkelijk samen gewerkt wordt aan onderwijsverbeteringen?

Focus op leren

Wanneer leerkrachten samen werken in een PLG zou de focus gericht moeten zijn op het verbeteren van het leren van leerlingen (Meester, 2018). Dat lijkt voor de hand te liggen, maar is niet vanzelfsprekend. Hoe vaak gebeurt het wel niet dat een groot deel van de overlegtijd op een school besteed wordt aan organisatorische zaken?

Wie het leerteam van de Julianaschool observeert, zal het opvallen dat enkel gesproken wordt over onderwijsinhoud: didactiek, pedagogiek, opbrengsten, theoretische inzichten. Regelzaken, huis-, tuin-, en keuken-mededelingen worden, indien noodzakelijk, afgehandeld aan het einde van het overleg. Dat werkt goed en voortkomt dat veel tijd weglekt naar onzinnige discussies over randzaken.

Samen leren in een leerteam vraagt om samen oefenen in een cultuur waarin de continue professionele ontwikkeling van leerkrachten een vanzelfsprekendheid is

Cyclisch werken

In een PLG is het van belang dat leerteams cyclisch werken (Dufour & Dufour, 2016). Dit betekent dat er niet direct in oplossingen wordt gedacht, maar eerst een praktijkanalyse wordt uitgevoerd en er een theoretische verdieping plaatsvindt. Dat kost tijd, maar leidt uiteindelijk tot een duurzame, goed doordachte verbeteraanpak. Van der Donk en Van Lanen (2016) geven een beschrijving van de cyclus praktijkgericht onderzoek die richting kan geven aan het leerproces van leerkrachten.

Het leerteam van de Julianaschool doorloopt een beknopte versie van de cyclus van praktijkgericht onderzoek. Het cyclische leerproces van dit team bestaat uit vijf belangrijke stappen: probleemanalyse, theoretisch kader, actie, evaluatie en borging.

Lees het volledige artikel op: https://www.jsw.nl/professionalisering/professionele-leergemeenschap-in-de-praktijk/

%s